IPX4 wyjaśnione: co twoja hulajnoga zniesie, a czego nie

Niemal każda hulajnoga elektryczna sprzedawana w Europie ma stopień ochrony IP, a prawie nikt nie odczytuje go poprawnie. Większość użytkowników widzi w specyfikacji „IPX4”, w myślach tłumaczy to sobie jako „wodoodporna”, a potem boleśnie przekonuje się, że oznacza to coś znacznie węższego. Wnikanie wody to jedna z najczęstszych przyczyn, których da się uniknąć, uszkodzenia sterownika, skorodowanego gniazda ładowania czy akumulatora, który przestaje się ładować — a ponieważ da się jej uniknąć, nie obejmuje jej gwarancja żadnego producenta, łącznie z naszą.

Ten poradnik dokładnie wyjaśnia, co poświadcza ten stopień ochrony, gdzie leżą rzeczywiste granice i co robić po jeździe w deszczu, aby hulajnoga działała jeszcze następnej wiosny.

Czym właściwie jest stopień ochrony IP

IP to skrót od Ingress Protection, czyli ochrony przed wnikaniem. Definiuje go międzynarodowa norma IEC 60529 i opisuje on, jak dobrze obudowa chroni znajdującą się w niej elektronikę przed ciałami obcymi i wodą. Kod składa się z dwóch cyfr, które oznaczają zupełnie różne rzeczy.

IP65 oznacza więc pyłoszczelność i ochronę przed strumieniami wody pod niskim ciśnieniem. IP44 oznacza ochronę przed ciałami stałymi większymi niż 1 mm oraz przed wodą rozbryzgiwaną. Obie cyfry są od siebie niezależne — wysoka klasa ochrony przed wodą nic nie mówi o pyle i odwrotnie.

Skąd X w IPX4?

X to nie zero i nie oznacza niezaliczonego testu. Oznacza po prostu, że dana cyfra nie była badana lub nie została zadeklarowana. IPX4 mówi, że obudowę przebadano pod kątem wody na poziomie 4 i że nie składa się żadnych deklaracji dotyczących pyłu. Niektóre hulajnogi mają zamiast tego pełny, dwucyfrowy stopień ochrony: IP54 dodaje ochronę przed pyłem (5) do tej samej ochrony przed bryzgami na poziomie 4 co IPX4, a IP65 idzie dalej w obu kategoriach. Każdy nasz model ma stopień ochrony podany na stronie produktu, a pełną listę znajdziesz w dalszej części artykułu.

Co poświadcza poziom 4 — a czego nie

Poziom ochrony przed wodą 4 oznacza: ochronę przed wodą rozbryzgiwaną na obudowę z dowolnego kierunku, przez określony czas testu, bez szkodliwych skutków. W laboratorium jest to natrysk z oscylującej rury lub ręcznej dyszy, obejmujący pod niskim ciśnieniem pełne 360 stopni wokół produktu.

Przeczytaj to uważnie. Mowa o bryzgach. Nie ma mowy o strumieniach, o zanurzeniu ani o długotrwałym przemakaniu. Oto jak poziom 4 wypada na tle sąsiednich poziomów.

Są jeszcze dwie rzeczy, których norma nie obiecuje. Po pierwsze, testy przeprowadza się na nowym, nieuszkodzonym produkcie, w którym wszystko jest zamknięte i prawidłowo osadzone — pęknięta zaślepka gniazda ładowania czy pęknięty panel platformy natychmiast unieważniają stopień ochrony. Po drugie, w testach IP używa się czystej wody słodkiej. Sól, zimowy piasek z dróg i środki odladzające są znacznie bardziej korozyjne niż cokolwiek w teście i działają na metal jeszcze długo po wyschnięciu wody.

Jazda w deszczu: tak, w pewnych granicach

Hulajnoga IPX4 jest przeznaczona do jazdy w deszczu. Nie musisz rezygnować z dojazdów tylko dlatego, że prognoza zapowiada opady. Zmienić należy sposób jazdy i to, co robisz po niej.

• Hamuj wcześniej i łagodniej. Hamulce tarczowe potrzebują obrotu lub dwóch, by zetrzeć film wodny z tarczy, zanim zaczną porządnie hamować, a mokra droga daje mniejszą przyczepność, więc naciskaj dźwignię stopniowo, zamiast ją gwałtownie ściskać. Zostaw mniej więcej dwa razy dłuższą drogę hamowania niż na sucho — a jeśli nie wiesz, jaki układ hamulcowy ma Twoja hulajnoga, nasz poradnik o hamulcach bębnowych, tarczowych i hydraulicznych wyjaśnia, jak każdy z nich zachowuje się na mokrym.
• Zwolnij. Malowane oznakowanie poziome, metalowe kratki ściekowe i szyny tramwajowe są na mokro niemal pozbawione przyczepności, a małe koło ma bardzo niewielką powierzchnię styku, którą może stracić.
• Unikaj krawędzi jezdni przy krawężniku. Tam zbiera się stojąca woda, piasek i tam są studzienki.
• Licz się z mniejszym zasięgiem. Zimne, wilgotne powietrze, opór mokrej nawierzchni i chłodniejszy akumulator razem wyraźnie obniżają Twój zwykły zasięg. Chemię, która za tym stoi, wyjaśnia nasz poradnik o żywotności akumulatora hulajnogi elektrycznej.
• Bądź widoczny. Deszcz mocno ogranicza widoczność kierowcom. Nasz poradnik bezpieczeństwa jazdy hulajnogą elektryczną szczegółowo omawia oświetlenie i pozycję na drodze.

Prawdziwym zagrożeniem jest stojąca woda

Deszcz pada pod niskim ciśnieniem i głównie z góry. Kałuża to inny problem: wjazd w nią z prędkością 20 km/h wtłacza wodę pod ciśnieniem w górę i na boki w platformę, prosto w szczeliny, których test bryzgów nigdy nie symulował. Głęboka kałuża może też na chwilę zanurzyć silnik w piaście i spód platformy, gdzie znajdują się przepusty kablowe.

Zasada jest prosta. Jeśli nie widzisz dna, omiń kałużę. Jeśli nie możesz jej ominąć, zejdź z hulajnogi i przeprowadź ją. Kałuże przy krawężnikach w miastach są zwykle głębsze, niż wyglądają, i często kryją zapadniętą studzienkę.

To samo dotyczy zalanych ścieżek rowerowych, brodów i skraju plaży. Żadna z hulajnóg ani żaden z rowerów elektrycznych, które sprzedajemy, nie jest przeznaczony do jazdy przez wodę tak głęboką, że zakrywa piastę koła.

Myjka ciśnieniowa zniszczy Twoją hulajnogę

To właśnie ten błąd kończy się utratą gwarancji. Domowa myjka ciśnieniowa podaje wodę pod ciśnieniem około 100 barów. Test bryzgów IPX4 podaje ją praktycznie bez żadnego ciśnienia. Skierowanie myjki ciśnieniowej na hulajnogę w ciągu kilku sekund wtłacza wodę przez każdą jej uszczelkę — przez osłony łożysk, do silnika w piaście, do komory sterownika, do obudowy wyświetlacza i do komory akumulatora.

Uszkodzenia rzadko widać od razu. Hulajnoga wysycha z zewnątrz, działa przez tydzień, a potem psuje się sterownik, wyświetlacz zaczyna migać, łożyska zaczynają chodzić ciężko albo system zarządzania akumulatorem zgłasza błąd, bo wilgoć zmostkowała styki wewnątrz pakietu. Wtedy przyczyna jest już niewidoczna dla użytkownika, ale doskonale widoczna dla serwisanta, bo woda zostawia na płytkach drukowanych zacieki, nalot korozji i zielony osad utlenienia.

Uszkodzenie przez wodę nie jest wadą fabryczną, dlatego nie obejmuje go ani żadna gwarancja handlowa, ani rękojmia ustawowa. Mycie myjką ciśnieniową to najszybszy sposób, by zamienić sprawną hulajnogę w płatną naprawę.

Jak zamiast tego prawidłowo ją czyścić

1. Wyłącz hulajnogę i pozostaw zaślepkę gniazda ładowania szczelnie zamkniętą.
2. Usuń luźny brud i piasek na sucho miękką szczotką.
3. Przetrzyj ramę, platformę i kolumnę kierownicy wilgotną — nie ociekającą — ściereczką z mikrofibry. Łagodny roztwór wody z mydłem jest w porządku.
4. Koła i błotniki wyczyść tą samą ściereczką, a nie wężem.
5. Wszystko osusz drugą, czystą ściereczką.
6. Nie dopuszczaj wody do wyświetlacza, manetki, obudów dźwigni hamulców, zacisku mechanizmu składania i gniazda ładowania.

Nigdy nie używaj rozpuszczalników, odtłuszczaczy ani alkoholu na szybce wyświetlacza czy plastikowych panelach — powodują mikropęknięcia plastiku i niszczą uszczelki. Smar do łańcucha, olej i spraye silikonowe trzymaj z dala od tarcz i klocków hamulcowych.

Gniazdo ładowania to najsłabszy punkt każdej hulajnogi

Wszystko inne w hulajnodze jest uszczelnione fabrycznie. Gniazdo ładowania to otwór w obudowie, który regularnie otwierasz, a jego gumowa zaślepka to jedyne, co oddziela wodę pryskającą z drogi od obwodu ładowania.

• Przed każdą jazdą sprawdź, czy zaślepka jest dobrze osadzona. Powinna przylegać równo, bez odstającej krawędzi. Zaślepka wciśnięta tylko do połowy oznacza otwarte gniazdo.
• Sprawdzaj ją co miesiąc. Guma się starzeje. Jeśli zaślepka jest pęknięta, rozdarta lub już nie trzyma, wymień ją, zanim znów wyjedziesz w deszcz.
• Nigdy nie ładuj hulajnogi na zewnątrz ani w żadnym miejscu, gdzie deszcz może dostać się do gniazda, gdy zaślepka jest otwarta.
• Utrzymuj styki w czystości i suchości. Suchy patyczek kosmetyczny usunie kurz. Jeśli na stykach widzisz zielony lub biały nalot, przestań korzystać z tego gniazda i oddaj je do sprawdzenia.

Nigdy nie ładuj mokrej hulajnogi

To najważniejsze zdanie w tym artykule. Otwarcie gniazda ładowania w mokrej hulajnodze sprawia, że woda spływa prosto do złącza, a podanie napięcia ładowania na mokre złącze powoduje iskrzenie, korozję, a w najgorszym razie zwarcie do akumulatora. Akumulatory litowe bardzo źle to znoszą.

Po każdej jeździe w deszczu: najpierw osusz hulajnogę, a potem odczekaj. Zalecamy pozostawienie jej przed ładowaniem na co najmniej kilka godzin w ciepłym, przewiewnym pomieszczeniu i dokładne osuszenie okolicy gniazda ściereczką, zanim zdejmiesz zaślepkę. Akumulatorowi, który właśnie wrócił z zimna, takie odczekanie i tak wychodzi na dobre — ładowanie zimnego akumulatora przyspiesza jego starzenie.

Rutyna po jeździe w deszczu, krok po kroku

1. Wytrzyj ją, póki jest jeszcze mokra. Woda, którą usuniesz teraz, nie zostanie na noc w szczelinach.
2. Złóż lub przechyl ją, by woda spłynęła. Pozwól wodzie wypłynąć z kolumny i platformy, zamiast zbierać się w środku.
3. Osusz okolicę gniazda, wyświetlacz i zacisk mechanizmu składania — właśnie w tych trzech miejscach zbiera się woda.
4. Zostaw ją w pomieszczeniu w temperaturze pokojowej, z dopływem powietrza dookoła. Nigdy nie używaj opalarki, suszarki do włosów na gorącym nawiewie, kaloryfera ani bezpośredniego słońca: ciepło odkształca plastik i szkodzi akumulatorowi bardziej niż woda.
5. Odczekaj, a dopiero potem ładuj. Minimum dwie godziny; najlepiej całą noc.
6. Ponownie nasmaruj mechanizm składania po kilku przemoczeniach i sprawdź zużycie klocków hamulcowych — mokry piasek ściera klocki znacznie szybciej niż jazda na sucho.

Jeśli hulajnoga stoi w nieogrzewanym miejscu, zamiast deszczu problemem staje się kondensacja. Pokrowiec zatrzymuje wilgoć przy ramie, więc przechowuj hulajnogę suchą, w miarę możliwości w pomieszczeniu, a przed dłuższym przestojem zostaw akumulator naładowany mniej więcej do połowy. Pełną procedurę przechowywania opisuje nasza lista kontrolna konserwacji hulajnogi elektrycznej, a poradnik jazda i ładowanie podczas europejskiej zimy omawia dokładniej ładowanie w zimnie i jazdę po posolonych drogach.

Sygnały ostrzegawcze po kontakcie z wodą

Przestań jeździć i oddaj hulajnogę do sprawdzenia, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów: wyświetlacz miga, gaśnie lub pokazuje kod błędu, którego nigdy wcześniej nie wyświetlał; zasilanie okresowo zanika pod obciążeniem; manetka reaguje nieregularnie; ładowanie kończy się przedwcześnie lub kontrolka ładowarki zachowuje się dziwnie; czujesz w okolicy platformy zapach czegoś gorącego lub chemicznego; albo wokół gniazda lub przepustów kablowych widać korozję. Nie ładuj hulajnogi z którymkolwiek z tych objawów, dopóki nie zostanie sprawdzona.

Których naszych modeli to dotyczy

Każda hulajnoga isinwheel w naszej ofercie jest przystosowana do codziennej europejskiej pogody podczas dojazdów — deszczu, wody pryskającej z drogi i mokrych nawierzchni — i żadna nie jest przeznaczona do zanurzania ani mycia myjką ciśnieniową. Stopień ochrony każdego modelu jest podany na stronie produktu, a nasze hulajnogi dzielą się na trzy grupy:

• IPX4: S-Nova, S-Nova Pro, D1, D1 Plus, D1-L, D2 i D2 Plus.
• IP54 — ta sama ochrona przed bryzgami na poziomie 4 plus ochrona przed pyłem: S9 Pro, S10MAX, H7Pro i GT4 Dual (klasa szczelności korpusu).
• IP65 — pyłoszczelność i ochrona przed strumieniami wody pod niskim ciśnieniem: GT1 Dual.

Powyższe porady dotyczą ich wszystkich: lekkiej hulajnogi miejskiej, takiej jak S9 Pro, S10MAX o większym zasięgu, modeli z siedziskiem, takich jak H7Pro, i pojazdów terenowych. Terenowy bieżnik D2 Plus czy GT4 Dual kusi, by wjeżdżać w błoto i wodę, ale elektronika pod spodem podlega dokładnie tym samym zasadom. Terenowa opona to nie terenowe uszczelnienie.

Z rowerami elektrycznymi z naszej oferty rowerów elektrycznych jest tak samo: deszcz im nie szkodzi, ale nigdy nie myj ich strumieniem wody i nigdy nie ładuj na mokro. Rower ma dodatkowo łańcuch, zębatki, a w modelach z przerzutkami także przerzutkę — części, które cierpią w wilgoci — więc po przemoczeniu przetrzyj napęd i ponownie nasmaruj łańcuch. Pełną ofertę hulajnóg znajdziesz w naszej kolekcji hulajnóg elektrycznych, a oryginalne części zamienne isinwheel — gniazda ładowania, ładowarki, opony i dętki, części hamulców i silniki — są uporządkowane według modeli w naszej kolekcji części zamiennych.

Częste pytania

Czy IPX4 oznacza wodoodporność?

Nie. IPX4 oznacza odporność na bryzgi. Poświadcza, że woda rozbryzgiwana na obudowę z dowolnego kierunku nie wyrządza szkody. Strumienie, zanurzenie i długotrwałe przemakanie wykraczają poza ten zakres, a żaden język marketingu nie zmieni tego, co mierzył test.

Czy mogę jeździć w ulewnym deszczu?

Tak, ale niech takie przejazdy będą krótkie. Deszcz pada pod niskim ciśnieniem, a właśnie pod tym kątem testowany jest poziom 4, ale długa jazda w ulewie zamienia się w długotrwałe przemakanie, którego test bryzgów nie obejmuje. Hamuj wcześniej, zwolnij, omijaj stojącą wodę i osusz hulajnogę przed ładowaniem.

Ile odczekać z ładowaniem po jeździe w deszczu?

Co najmniej dwie godziny w ciepłym, przewiewnym pomieszczeniu, a jeśli to możliwe — całą noc. Za każdym razem osusz okolicę gniazda ściereczką, zanim zdejmiesz zaślepkę.

Czy mogę ją opłukać wężem ogrodowym?

Lepiej nie. Nawet delikatne spłukanie wężem to narażenie na poziomie IPX5, wykraczające poza to, na co testowana jest hulajnoga IPX4 czy IP54, a w każdym modelu wilgotna ściereczka z mikrofibry sprawdzi się lepiej i bez żadnego ryzyka. Nigdy nie używaj myjki ciśnieniowej i nigdy nie kieruj strumienia z węża na silnik w piaście, szczeliny platformy ani gniazdo ładowania.

Czy jazda w deszczu powoduje utratę gwarancji?

Nie. Zwykła jazda przy mokrej pogodzie to coś, do czego hulajnoga jest zbudowana. Poza gwarancją znajdują się uszkodzenia przez wodę spowodowane przez użytkownika – zanurzenie, przejazd przez głęboką wodę, mycie myjką ciśnieniową lub ładowanie mokrej hulajnogi. Takie sytuacje pozostawiają fizyczne ślady wewnątrz pojazdu.

Moja hulajnoga przemokła i teraz wyświetlacz migocze. Co robić?

Przestań nią jeździć i jej nie ładuj. Wysusz ją całkowicie w temperaturze pokojowej, a następnie napisz do nas na adres info@isinwheelscooter.com, podając numer zamówienia i opis tego, co dzieje się z wyświetlaczem. Najpierw diagnoza – ładowanie hulajnogi z wilgocią w środku może zamienić usterkę możliwą do naprawy w martwy pakiet akumulatora.

Jak wygląda kwestia gwarancji

Każde zamówienie jest objęte 2-letnią rękojmią ustawową w UE. Ponadto udzielamy gwarancji handlowej: 12 miesięcy na hulajnogi i 24 miesiące na rowery elektryczne, a także 6 miesięcy na podzespoły hulajnóg i 12 miesięcy na podzespoły rowerów. Obejmuje ona wady fabryczne i awarie podzespołów i dotyczy każdego zamówienia, obok darmowej dostawy hulajnóg i rowerów elektrycznych – pełne warunki znajdziesz w naszej polityce gwarancyjnej.

Nie obejmuje ona uszkodzeń spowodowanych przez użytkownika, a wnikanie wody wskutek zanurzenia lub mycia myjką ciśnieniową jest właśnie takim uszkodzeniem – widać je podczas oględzin i nie budzi wątpliwości. Opisana wyżej rutyna zajmuje pięć minut po jeździe w deszczu, a to ona decyduje o tym, czy hulajnoga posłuży latami, czy zepsuje się podczas drugiej zimy.

Jeździj w deszczu. Tylko nie pływaj nią i nigdy nie kieruj na nią strumienia z myjki ciśnieniowej.